Twee volledige jubileumtoespraken van elk twee tot drie minuten, elk voor een andere gelegenheid. De namen en bedrijven zijn verzonnen, de mechanieken zijn echt. Na elke toespraak staat op papier waarom ze het draagt, zodat je het patroon kunt overbrengen naar je eigen jubileum. De structuur erachter wordt uitgelegd op pagina Schrijf jubileumspeech.
Voorbeeld 1: De algemeen directeur ter viering van het 25-jarig jubileum van het bedrijf
Situatie: Zomerfeest van de timmerwerkplaats Hartkamp, 120 gasten: personeel, families, vaste klanten. De manager spreekt na de maaltijd, drie minuten.
Beste collega’s, beste vrienden van het huis,
1999 stond er precies één bureau in deze gang. Het was van mijn vader, het was scheef omdat de vloer scheef was, en de telefoon erop was geleend. Wanneer een klant belde, moest de cirkelzaag worden uitgeschakeld. Anders had je gehoord dat het “bedrijf” uit twee mensen en een hond bestond.
Vandaag zijn we 43 mensen en is de grond recht. In de gang naast de deur staan zeven machines, waarvan mijn vader in 1999 niet eens de brochures had. Ik neem vanavond drie momenten uit deze 25 jaar thuis mee.
De eerste: 2003, onze eerste grote bestelling, de winkelinrichting voor de Wilms boekhandel. We werkten drie nachten achter elkaar, mijn vader sliep in de bus. Meneer Wilms stuurde ons toen elf extra klanten. Elf. Ik heb de lijst nog, die hangt in mijn kantoor.
De tweede: 2009, de crisis. Bestellingen weg, de bank nerveus. Op dat moment stemden we in de pauzeruimte of iedereen tijdelijk tien procent zou laten vallen zodat niemand hoefde te vertrekken. 19 van de 19 handen waren omhoog. Als je wilt weten wat dit bedrijf bij elkaar houdt: dat was het moment, en ik zal het niet vergeten.
De derde is geen date. De derde heet Jürgen. Hij is vanaf dag één bij het bedrijf en viert vandaag stilletjes zijn eigen jubileum. Jürgen leidde vier generaties leerlingen op, waaronder onze huidige werkplaatsmanager Selin, die kwam en bleef als stagiair. Als dit huis een fundering heeft, draagt het zijn naam. Jürgen, sta alsjeblieft even op.
Mijn vader zei in 1999: “Als we er over 25 jaar nog zijn, breng ik er één uit.” Pap, jij zit aan tafel drie. Ik herinner je hierbij publiekelijk aan je belofte, en de bar heeft je kaart al.
Op de 43 die dit jubileum hebben gebouwd. Aan degenen die vandaag niet meer hier kunnen zijn. En op naar de komende 25 jaar: Het eerste glas gaat naar mijn vader. Proost!
Waarom deze toespraak werkt: De opening is een scène met details die alleen dit bedrijf heeft: scheef bureau, geleende telefoon, hond. In plaats van een kroniek zijn er drie waypoints, elk met een specifiek nummer (elf klanten, 19 van 19 handen). De hulde gaat naar een persoon bij naam, en de zaal krijgt een moment om te applaudisseren. En het einde verbindt het verleden en de toekomst via de belofte van de vader, met een clou die niemand ontmaskert, en een actie voor iedereen: de toost.
Voorbeeld 2: De voorzitter van de vereniging ter gelegenheid van het 100-jarig jubileum van de vereniging
Situatie: Feestelijke avond van TuS Eichenrode 1926, tent, ongeveer 300 gasten. De voorzitter spreekt drie minuten voordat hij langdurige leden eert.
Beste clubfamilie, beste gasten,
14 maart 1926 kwamen elf mannen bijeen in het restaurant “Zur Linde” en richtten een turnclub op. De maandelijke vergoeding: 30 pfennig. Het notulenboek van toen staat nu voor de ingang. Iedereen die het handschrift van oprichter Wilhelm Sasse kan ontcijferen, dient contact op te nemen met de raad. We proberen het al jaren.
100 jaar. Dat zijn vier generaties. De club heeft de oorlog, de valutahervorming, de brand in de hal van 1987 en, ik zeg dit met respect, een eeuw discussies over het bezettingsplan overleefd.
ik wil twee verhalen uit deze 100 jaar uitkiezen. In 1962 richtten acht vrouwen het eerste vrouwenteam op, tegen de destijds verklaarde weerstand van het bestuur in. Tegenwoordig vormen vrouwen 55 procent van onze leden en de helft van het bestuur. De weerstand van die tijd is vandaag onze beste grap.
En in 1998 was er hier een jeugdteam zonder floodlights. De vereniging had geen geld, dus zetten twaalf vaders en moeders zelf de masten op, in vier weekenden, met een geleende graafmachine. De opgraver kwam van boer Bösch, in ruil voor twee kratten bier en een erelidmaatschap. We hebben beide geleverd. Twee van de bouwers zitten hier vanavond. De schijnwerpers branden nog steeds.
Tegenwoordig heeft TuS 640 leden. De jongste is vier maanden oud en heeft natuurlijk zelf de aanvraag voor het lidmaatschap niet ondertekend. De oudste heet Herta Sasse, is 93, kleindochter van ons oprichter, en doet nog steeds gymnastiek in de seniorengroep op maandag. Herta, we volgen je allemaal.
Wat echt honderd jaar heeft geduurd, staat niet in een enkel minutenboek: de uren die aan vrijwilligerswerk worden besteed. Alleen al vorig jaar werkten 70 trainers, kassamedewerkers en terreinbeheerders meer dan 9.000 uur onbetaald voor deze club. We eren er twaalf van hen voor 40 jaar of meer lidmaatschap. Wanneer ze naar voren komen, zal er een stukje clubgeschiedenis zijn, en ik vraag jullie allemaal om dan op te staan.
Ik wens TuS de komende 100 jaar precies hetzelfde toe als de eerste: mensen die de zaal op vrijdag openen, zelfs als het regent. Proost op TuS Eichenrode!
Waarom deze toespraak werkt: De stichtingsperiode komt de zaal binnen met tastbare details: 30 pfennig bijdrage, het echte notulenboek bij de ingang, waar iedereen daarna naar kan kijken. De 100 jaar worden omgezet in mensen: van het damesteam in 1962 tot de 93-jarige kleindochter van de oprichter, die de hele geschiedenis van de club beslaat. De humor is de zelfironie van de vereniging (bezettingsplan, foutief bestuur) en beïnvloedt geen enkel lid persoonlijk. En de toespraak bereidt het daaropvolgende eerbetoon voor, met een duidelijke richting de zaal: op deze manier wordt het publiek onderdeel van de waardering.
Het patroon achter beide toespraken
Beide volgen dezelfde plattegrond: eerst een scène uit de beginjaren, dan twee of drie mijlpalen met echte cijfers, een waardering voor mensen bij naam, en tenslotte een wens die alleen bij dit jubileum past. Als je je eigen toespraak aan het maken bent: verzamel eerst de verhalen, daarna de data. In die volgorde. De volledige structuur met lengte, toon en typische fouten wordt uitgelegd op de pagina Schrijf jubileumspeech; Eloqole vormt een spraak uit je informatie precies tijdens je spreektijd.