Drie volledige teksten, elk voor een andere plek van publicatie. De namen zijn verzonnen, de vorm is echt. Na elke tekst staat waarom hij houvast geeft, zodat je het patroon kunt overzetten naar je eigen in memoriam. De opbouw daarachter legt de pagina een in memoriam schrijven uit.
Voorbeeld 1: Het zakelijke in memoriam van het bedrijf
Situatie: rondzendbrief aan het personeel en advertentie in de lokale krant. Een gereedschapsmonteur, 34 jaar in het bedrijf, afgestemd met de familie.
Wij rouwen om onze collega
Werner Kaminski
die op 12 juni op 61-jarige leeftijd is overleden.
Werner kwam in 1992 als gereedschapsmonteur bij ons en heeft onze productie 34 jaar lang gevormd. Hij hielp de leerwerkplaats opbouwen waar sindsdien 87 jonge mensen hun opleiding hebben afgerond. Velen van hen werken vandaag in ons bedrijf, en bijna allemaal noemen ze Werner als degene die hun geduld heeft bijgebracht.
Wie hem zocht, vond hem aan de freesbank of bij het koffieapparaat op de begane grond, waar hij elke leerling dezelfde eerste vraag stelde: „Wat heb je vandaag geleerd?” Zijn advies was kort, zijn lat lag hoog, zijn deur stond open.
Met hem verliezen we een collega aan wie dit bedrijf meer te danken heeft dan een advertentie kan zeggen. Ons medeleven gaat uit naar zijn vrouw Sabine en zijn beide zonen.
Wij zullen zijn nagedachtenis in ere houden.
Directie en personeel van Feinwerk Nord GmbH
Waarom dit in memoriam houvast geeft: De verdienste is te benoemen: de leerwerkplaats, 87 leerlingen. Zulke getallen zouden in geen enkel ander in memoriam kunnen staan, en juist dat onderscheidt eerbetoon van een holle frase. De scène bij het koffieapparaat geeft de tekst een gezicht dat iedereen in het bedrijf herkent. De afscheidsformule noemt de nabestaanden bij naam; dat veronderstelt dat de familie de tekst vooraf heeft gezien, en dit in memoriam is afgestemd.
Voorbeeld 2: Het verenigings-in-memoriam in het clubblad
Situatie: clubblad van een sportvereniging, een halve pagina met foto. Erelid, oprichtster van de meisjeshandbalafdeling.
TSV Grünfeld rouwt om zijn erelid
Helga Rautenberg
die op 3 mei op 84-jarige leeftijd is overleden.
Helga was sinds 1961 lid van onze vereniging. In 1974 richtte ze de meisjeshandbalafdeling op, tegen stevige twijfel in de toenmalige bestuursvergadering in, en gaf die 22 jaar lang leiding als trainster. Drie van haar speelsters hebben het tot in de Regionalliga geschopt. Iets anders was belangrijker voor haar: geen enkel meisje mocht ooit hoeven stoppen vanwege de contributie. Waar het geld ontbrak, zorgde Helga er in stilte voor dat het er was. Hoe vaak, heeft ze nooit verklapt.
Tot afgelopen najaar zat ze bij elke thuiswedstrijd linksboven op de tribune, met een thermoskan en een schriftje waarin ze de fouten van onze verdediging verzamelde. Het bestuur kreeg de lijst op maandag. Ze had meestal gelijk.
TSV Grünfeld verliest een vrouw die deze vereniging zes decennia lang mee heeft opgebouwd. Ons medeleven gaat uit naar haar kinderen en kleinkinderen.
Het bestuur van TSV Grünfeld
Waarom dit in memoriam houvast geeft: Het vrijwilligerswerk wordt concreet verteld: het oprichtingsjaar, 22 jaar training, de stille hulp met de contributie. De anekdote met het schriftje ontlokt de lezers een glimlach, zonder de waardigheid van de tekst aan te tasten; in het clubblad is daar ruimte voor, omdat veel lezers Helga persoonlijk kenden. Ook het verzet van 1974 mag er zijn. Het maakt haar verdienste groter en blijft toch verzoenend verteld.
Voorbeeld 3: Het persoonlijke in memoriam van de familie in de krant
Situatie: in memoriam van de kinderen in het dagblad, ongeveer twee weken na de begrafenis. Weinig regels, elke regel kost geld.
Onze vader Karl-Heinz Böttcher
is op 21 juni op 79-jarige leeftijd overleden.
Hij was 41 jaar postbode in Wanne-Eickel en kende elke voordeur van zijn wijk. Wie ziek was, kreeg de post tot aan de deur gebracht, ook toen dat allang niet meer bij zijn taken hoorde.
Na zijn pensioen was zijn ochtend voor de tuin en de buurt. Drie winters lang heeft hij voor mevrouw Salewski van de overkant het pad sneeuwvrij gemaakt en haar de krant bij de deur gelegd. Aan ons heeft hij dat nooit verteld. We hoorden het pas na de uitvaart, van haar.
Hij maakte weinig woorden. Zijn tuin staat in volle bloei. Wij geven hem water, ook nu nog.
In liefde en dankbaarheid
Marion en Uwe met hun gezinnen
Waarom dit in memoriam houvast geeft: Geen levensloop, geen superlatieven. Twee waarnemingen tonen de mens: de post tot aan de deur, het sneeuwvrije pad. Dat de kinderen van één ervan pas van de buurvrouw hoorden, zegt meer over deze vader dan welk bijvoeglijk naamwoord ook. De slotzin met de tuin vervangt de gebruikelijke afscheidsformule door een belofte, en juist zulke zinnen blijven lezers bij.
Het patroon achter alle drie de teksten
Alle drie volgen dezelfde grondvorm: eerst naam en band, dan een concrete verdienste, een persoonlijke herinnering, een afscheidswoord. Wat verandert, zijn lengte en nabijheid: het bedrijf blijft zakelijk en warm, de vereniging mag laten glimlachen, de familie mag heel stil worden. Als je je eigen in memoriam schrijft, verzamel dan eerst die ene herinnering die alleen bij deze mens past. De rest schikt zich daaromheen. Hoe de opbouw in detail werkt, staat op de pagina een in memoriam schrijven.