Twee volledige voorbeelden van presenteren: eerst het volledige raamwerk van een verenigingsavond, van het eerste „goedenavond” tot het afscheid, daarna de opening van een prijsuitreiking. Verenigingen en namen zijn verzonnen, de mechaniek kun je direct overnemen. Het vak erachter legt de pagina Een evenement presenteren uit.
Voorbeeld 1: Het volledige raamwerk voor een verenigingsavond
Situatie: jaarconcert en verenigingsavond van muziekvereniging Frohsinn, 140 gasten in het buurthuis, vier programmapunten, presentatie door een verenigingslid.
Begroeting, 19:30 uur: Goedenavond en van harte welkom in het buurthuis! Fijn dat jullie met zovelen zijn: we hebben 140 stoelen neergezet, en Werner haalt er achterin net nog twee banken bij. Mijn naam is Sabine Krauß, ik speel al elf jaar klarinet in muziekvereniging Frohsinn, en vandaag leid ik jullie door het programma. Er staan vier punten op de rol: eerst speelt ons jeugdorkest, daarna eren we drie leden voor samen 100 jaar verenigingstrouw. Na de pauze neemt de toneelgroep het over, tot slot speelt het grote orkest. Rond 22 uur laten we jullie de nacht in gaan. Drankjes zijn er bij de kraam links, de opbrengst gaat naar nieuwe muzieklessenaars. De aftrap wordt gedaan door 19 kinderen en jongeren die sinds september naar deze avond toewerken: ons jeugdorkest onder leiding van Miriam Steger!
Overgang 1, na het jeugdorkest: Wat een opening, nog een keer applaus voor het jeugdorkest! Mochten jullie net denken dat dit al bijna als bij de groten klonk: op de tweede rij zat Lena, negen jaar oud, haar allereerste concert ooit. Van de jongsten naar wie het langst meedoen. We eren nu drie mensen die samen op een volle eeuw lidmaatschap komen. Daarvoor vraag ik onze voorzitter Bernd Aicher op het podium.
Overgang 2, na de eerbetuigingen: Honderd jaar verenigingstrouw op één podium, dat zie je zelden. Dank je, Bernd, en nogmaals gefeliciteerd aan Rosa, Karl en Hannelore. Jullie krijgen nu 20 minuten pauze. Gebruik die voor de drankkraam en werp een blik op de fotowand in de foyer: daar hangen foto’s van het verenigingsuitje in 1987, op eentje draagt Karl nog een snor. Om 20:45 uur gaat het hier verder, de toneelgroep staat dan al achter het gordijn.
Overgang 3, na de toneelgroep: Applaus voor onze toneelgroep! Ik verklap jullie iets: deze sketch hebben de vijf in slechts vier repetitieavonden ingestudeerd, en de stoel van de souffleuse bleef vandaag leeg. Nu komt het slotpunt van de avond. Het grote orkest heeft drie nieuwe stukken voorbereid, waaronder de filmmuziek uit „Pirates of the Caribbean”, waarvoor onze jongsten in de stemming hun zin hebben gekregen. Dirigent Thomas Wielandt, het podium is van jullie!
Afscheid, rond 21:50 uur: Daarmee zijn we aan het einde van het programma. Dank aan iedereen op het podium, dank aan de twaalf helpers achter de bar en de techniek, dank aan jullie voor het komen en het klappen. Drie dingen om mee te nemen: het jeugdorkest repeteert op vrijdag om 17 uur, kinderen die willen proefdraaien zijn welkom. De foto’s van vandaag staan vanaf maandag op de verenigingssite. En wie bij het opstapelen van de stoelen tien minuten meehelpt, krijgt bij de uitgang een persoonlijk bedankje van mij. Kom goed thuis, en tot het voorjaarsconcert op 26 april!
Waarom dit werkt: De begroeting beantwoordt in één minuut alles wat het publiek wil weten: wie presenteert, wat er komt, hoe lang het duurt, waar de drankjes staan. Elke overgang neemt een detail mee uit het vorige programmapunt (Lena, de snor, de lege souffleusestoel) en bouwt daaruit de brug naar het volgende. Zo ontstaat de rode draad die een presentatie moet leveren. Het afscheid eindigt met drie concrete mededelingen inclusief datum, geen algemeen uitklinken. En het kleine afspraakje aan het slot (tien minuten stoelen opstapelen voor een bedankje) lost en passant een echt organisatieprobleem op.
Voorbeeld 2: Opening van een prijsuitreiking
Situatie: twaalfde uitreiking van de Eschwinger Cultuurprijs in het Kurhaus, drie categorieën, negen genomineerden, 200 genodigden.
Goedenavond en van harte welkom in het Kurhaus bij de twaalfde uitreiking van de Eschwinger Cultuurprijs. Mijn naam is Jonas Behrend, ik mag u door deze avond leiden.
Voordat de spanning stijgt, drie cijfers om het te plaatsen: dit jaar zijn er 34 inzendingen binnengekomen, meer dan ooit. Een vijfkoppige jury heeft daaruit negen genomineerden in drie categorieën gekozen: aanstormend talent, vrijwilligerswerk en het vrije cultuurproject van het jaar. Op de prijswinnaars wacht elk 3.000 euro, geschonken door de burgerstichting en de Volksbank.
Wie er vandaag wint, weet ik zelf niet. De namen zitten in drie verzegelde enveloppen die jurywoordvoerster dr. Almut Schneiders zo meteen zal openen, en toen ik ze daarnet tegen de foyerlamp doorlichtte, kon ik niets ontcijferen. U ziet dus een eerlijk zenuwachtige presentator.
Zo verloopt de avond: bij elke categorie tonen we eerst een korte film over de drie genomineerden, dan volgt de bekendmaking, dan de overhandiging. Tussen de categorieën door speelt het Duo Reibach, dat u bij binnenkomst al hebt gehoord. Na de derde uitreiking nodigen de stad en de stichting u uit voor een receptie in de foyer; vanaf ongeveer 21 uur staan daar ook de prijswinnaars klaar voor uw felicitaties.
Nog één wens: applaudisseer vanavond drie keer voor alle negen. Elke nominatie staat voor werk dat tot nu toe geen podium had. Vanavond heeft het er een. Licht uit, film maar: de categorie aanstormend talent.
Waarom dit werkt: De drie cijfers aan het begin (34 inzendingen, negen genomineerden, 3.000 euro) geven de avond gewicht voordat de eerste naam valt. De bekentenis dat hij de winnaars zelf niet kent, inclusief de clou met de foyerlamp, maakt de presentator tot bondgenoot van het publiek in plaats van tot ceremoniemeester. Het verloop wordt eenmaal volledig aangekondigd, inclusief receptie en tijdstip, waarna niemand meer hoeft te gissen. En de applauswens aan het eind beschermt de zes die zo meteen met lege handen staan: een regieaanwijzing aan het publiek, verpakt als compliment aan de genomineerden.
Het patroon erachter
Beide presentaties werken met dezelfde gereedschapskist: oriëntatie in de eerste 60 seconden, overgangen uit concrete details in plaats van uit clichés, tijdstippen en getallen als ankerpunten, aan het eind heldere mededelingen. De presentatie dringt zich nooit vóór de bijdragen; haar beste moment is het moment dat het publiek helemaal niet als presentatie ervaart. Heb je je eigen raamwerk nodig: eloqole schrijft je begroeting, overgangen en afscheid op basis van je programmaverloop.