Twee complete toespraken voor de adventsviering, beide rond de drie minuten: een voorzitter van de vereniging op de adventsviering voor senioren, een lid van de parochieraad op de viering van de kerkgemeente. De namen zijn verzonnen, de situaties typisch. Na elke toespraak staat waarom hij overeind blijft. De opbouw erachter legt de pagina Toespraak voor de adventsviering uit.
Voorbeeld 1: de voorzitter van de vereniging op de adventsviering voor senioren
Situatie: adventsviering van de seniorenafdeling van een sportvereniging, zo’n 40 gasten aan de koffietafels, de voorzitter spreekt tussen taart en kooroptreden door, ruim drie minuten, met microfoon.
Beste leden, beste gasten,
voordat het koor zo verder zingt, wil ik kort dankjewel zeggen. Ik had me voorgenomen daarbij geen enkel getal te noemen. Eentje moet dan toch: 214.
Zoveel kannen koffie hebben Ingrid en haar keukenteam dit jaar op onze middagen gezet. Ik heb het nagerekend, dat zijn ongeveer 1.700 kopjes. Mocht dus iemand vragen wat onze vereniging in beweging zet: minstens 1.700 kopjes per jaar. Ingrid, Renate, Gisela, sta alsjeblieft even op. Het applaus is voor jullie.
Drie momenten neem ik mee uit dit jaar. De tocht naar de Weser in mei, toen het de hele tijd regende en toch niemand eerder naar huis wilde. De middag in augustus, toen meneer Brandt op zijn 90e verjaardag liet zien dat hij nog steeds jeu de boules speelt als een jonge god. En de herfst, waarin onze wandelgroep mevrouw Cetin na haar heupoperatie elke week thuis bezocht, tot ze er weer bij kon zijn. Vandaag zit ze aan de tweede tafel links. Fijn dat je er weer bent, Aynur.
Zulke momenten vieren we vandaag. Daar is geen beker voor, dus is er tenminste kerststol.
Ik wens jullie een rustige advent, tijd voor de mensen die je goeddoen, en een gezond weerzien in januari. En nu: het koor. Spaar daarna de kerststol niet, Ingrid telt na.
Waarom het werkt: De 214 kannen zijn humor met echte dank erachter, en het opstaan van Ingrid, Renate en Gisela maakt van woorden een moment in de zaal. Drie concrete scènes vervangen het jaarverslag, en een daarvan eindigt bij een aanwezige persoon: de directe groet aan mevrouw Cetin is de warmste zin van de toespraak en kost vier seconden. Het slot geeft over aan het programma, zonder er nog een conclusie achteraan te schuiven.
Voorbeeld 2: het lid van de parochieraad op de adventsviering van de gemeente
Situatie: adventsviering van de kerkgemeente in de parochiezaal, gemengd publiek van misdienaars tot seniorenkring, de woordvoerder van de parochieraad houdt de toespraak na het gezamenlijke zingen, net geen drie minuten.
Beste gemeente,
in november vroeg mijn dochter me waarom we de kaarsen op de adventskrans één voor één aansteken en die vier niet gewoon allemaal tegelijk. Ik zette aan om iets over traditie uit te leggen. Zij was sneller: „Ik denk dat het is zodat je je vier keer kunt verheugen.”
Een betere uitleg voor de advent heb ik tot nu toe niet gehoord. Je in etappes kunnen verheugen: dat oefent deze gemeente het hele jaar door. De sterzangers, die in januari bij vriestemperaturen 3.800 euro voor kinderen in Bolivia inzamelden. De vier vrouwen van de bezoekdienst, die elke week naar het verpleeghuis aan de Lindenweg gaan, ook al houdt daar niemand een verslag bij. En de jeugdgroep, die in de zomer het parochiefeest redde toen de tentverhuurder twee dagen van tevoren afhaakte.
Advent betekent aankomst. Bij ons komt er volgend jaar het een en ander aan: in het voorjaar het nieuwe dak boven de jeugdruimte, vanaf februari een nieuwe parochiesecretaresse, en als alles goed gaat in de zomer weer een tentenkamp. Er is genoeg om ons in etappes op te verheugen.
Ik dank iedereen die dit jaar heeft meegedragen, de beroepskrachten en de vele vrijwilligers. U en jullie allen wens ik een advent met genoeg rust om alle vier de kaarsen bewust te beleven.
En nu nodig ik u uit: de punch is heet, de koekjes komen van de vrouwengemeenschap, en die smaken beter dan ik kan praten.
Waarom het werkt: De kindervraag levert het leidmotief van de hele toespraak, zonder theologisch betoog: „je vier keer verheugen” keert terug bij de vooruitblik en houdt de toespraak bijeen. De drie voorbeelden noemen getallen, plaatsen en groepen, waardoor elk van die groepen zich in de zaal gezien voelt. De geestelijke verwijzing blijft licht, de overweging laat de spreker aan de pastoor over. Het slot voert direct naar het feest, met een glimlach over de eigen rol.
Het patroon achter beide toespraken
Beide toespraken halen hun warmte uit concrete momenten: 214 kannen koffie, een kindervraag bij de adventskrans, een afgehaakte tentverhuurder. Beide bedanken bij naam of per groep in plaats van in het algemeen, en beide eindigen met een overdracht aan koor, punch en kerststol. Voor je eigen toespraak betekent dat: verzamel twee, drie momenten uit je jaar, noem de mensen erachter, vertel het in drie minuten. eloqole vormt daaruit je kant-en-klare toespraak.