Terfi Konuşması Nedir?
Terfi konuşması, bir terfiyi resmileştiren iki ila üç dakikalık kısa bir konuşmadır: Üst yönetici kararı duyurur, başarıları takdir eder ve tebrik eder; terfi alan kişi teşekkür eder ve yeni pozisyonu hakkında ilk izlenimlerini paylaşır. Bu konuşma, ekip toplantısında, bölüm kutlamasında veya yılın açılışında yapılır.
Etkinlik küçük gibi görünse de aslında öyle değildir. Terfi alan kişi için bu an, yıllarca süren çalışmanın kamuoyu önünde takdir edilmesidir. Ekip için ise bu konuşma, kurumda terfilerin hangi kriterlere göre yapıldığına dair bir işarettir. Duygusuz ve zorunlu bir konuşma, her iki gruba da konuşmacının istemediği kadar çok şey ifade eder.
Bakış Açısı 1: Terfiyi Sen Duyuruyorsun
Patron olarak ekibin önünde konuşma yapıyorsun. Dört temel unsur kendini kanıtlamıştır:
1. Konuya hemen gir. Uzun önsözlere gerek yok: İlk 30 saniye içinde salondakiler neyin söz konusu olduğunu ve kimin kastedildiğini anlar. Giriş olarak somut bir anı, her türlü şenlikli sözden daha etkili olur: “Üç yıl önce Sandra, 14 slaytla 5 dakikalık bir konuşma yaparak ilk projesini burada sunmuştu. Bugün ise bu tür projeleri seçen birimi yönetiyor.”
2. Başarılar, somut olarak. Konuşmanın özü. Kararı destekleyen iki veya üç başarıdan bahsedin: kurtarılan proje, kurulan müşteri ilişkisi, onun sorumluluğu altında değişen rakam. Mesleki yetkinlik iddia edilmez, kanıtlanır. İşte tam da bu noktada iyi bir konuşma, abartılı övgüden ayrılır: Kanıtlı övgü etkiler, en üstünlük sıfatlarıyla yapılan övgü ise şüphe uyandırır.
3. Başarının arkasındaki kişi. İnsanlarla iletişim kurma konusundaki güçlü yönlerine dair bir cümle, tercihen konuşmayı daha samimi hale getirecek kısa bir anekdotla birlikte. Önceden kontrol et: Bu hikayeye kişi kendisi güler miydi? Şüphen varsa, önceden onunla görüş.
4. Tebrik ve gelecek planları. Son olarak resmi bir şekilde tebrik edin, yeni pozisyonu belirtin ve ekibe neyin ne zaman değişeceğini açıklayın. Tüm ekibin önünde terfiye ilişkin tebrik etmek, maaş artışının yerini tutamayacağı bir takdir göstergesidir. Ardından sözü terfi eden kişiye bırakın.
İkinci Bakış Açısı: Terfi Ettiniz
Patronunuz konuştu, şimdi tüm gözler üzerinizde. Cevabınız iki bölümden oluşmalı ve nadiren iki dakikadan fazla sürmelidir:
İsimlerini sayarak teşekkür edin. “Bana destek olan herkese teşekkür ederim” demek, bu konuşmada kaçırılan bir fırsattır. İki, üç kişinin adını ve tam olarak ne için teşekkür ettiğinizi belirtin: sizi ilk büyük projenize dahil eden iş arkadaşınız, size rahatsız edici geri bildirimde bulunan mentorunuz. İsim vererek teşekkür eden kişi, zorunlu bir görevi, öğle yemeğinde bile hâlâ konuşulacak bir an haline getirir.
İlk açıklama. Yeni görevlere dair iki cümlelik bir bakış: senin için neyin önemli olduğu, ilk olarak neye el atacağın. Program konuşması yok, vaatler listesi yok. “Daha fazla sorumluluk” artık daha fazla görünürlük anlamına da geliyor; yeni rolünüzdeki net ve sakin bir ilk cümle, meslektaşlarınızın sizden edeceği izlenimi belirler.
Terfi ile birlikte bir ekibi veya departmanı devralıyorsanız, ilk haftalarda bu cevabın “büyük kardeşi” gelir: yeni ekibinizin önünde yapacağınız göreve başlama konuşması. Terfiden önce şirket içi bir başvuru süreci yaşandıysa, iş görüşmesindeki kendini tanıtma aşamasını zaten geride bırakmışsındır.
Doğru Süre ve Doğru Çerçeve
Duyuru konuşması için geçerli olan süre: iki ila üç dakika, 300 ila 450 kelime. Terfi eden kişinin cevabı için: bir ila iki dakika, yaklaşık 200 kelime. Her ikisi de elinizde metin olmadan, en fazla ana hatlarla. Çerçeve, konuşmanın tonunu belirler: Ekip toplantısında konuşma rahat olabilir, yönetim kadrosunun da katıldığı resmi bir etkinlikte ise daha kutlama havasında ve biraz daha resmi olur. Kendinden emin olmayanlar orta yolu seçer: sıcak bir üslupla, konuya ilişkin olarak net bir şekilde.
Her durum bir konuşma gerektirmez. Terfi sadece genel bir e-posta ile duyuruluyorsa veya uzak bir departmanı ilgilendiriyorsa, yazılı bir tebrik yeterlidir: el yazısıyla yazılmış bir tebrik kartı veya kişisel bir dokunuş içeren kısa bir e-posta. “Terfiniz için tebrikler” ifadesine ek olarak, sadece sizin yazabileceğiniz bir cümle, kopyalanmış herhangi bir sözden çok daha etkili olur.
Konuşmayı hazırlarken önemli olan noktalar
Somut bir şekilde tebrik edin. Dinleyicileri etkileyen bir konuşma ile kulaklardan geçip giden bir konuşma arasındaki fark, ayrıntılarda yatıyor. “Sandra harika bir iş çıkardı” cümlesini herkes herkes için söyleyebilir. “Teslim tarihine üç hafta kala tedarikçi vazgeçtiğinde Sandra, Frankfurt projesini kurtardı” cümlesini ise sadece o an orada olan biri söyleyebilir.
Doğru üslubu bulmak. Konuşma çok yalın olursa personel duyurusu gibi görünür, çok abartılı olursa inandırıcılığını yitirir. Ölçüt şudur: Her cümle, o kişiyi her gün gören iş arkadaşlarının gözünde geçerli olmalıdır. Onlar, sözlerin uydurulduğunu hemen anlarlar.
Ekibi de işin içine dahil etmek. Bir terfi, odada her zaman şu sessiz soruyu da beraberinde getirir: Neden o ve neden ben değil? Kriterleri net bir şekilde ortaya koyan bir konuşma, bu soruyu dolaylı olarak yanıtlar ve kararın keyfi olduğu izlenimini ortadan kaldırır.
Yüksek sesle prova yapmak. İki dakikalık bir konuşma bile prova gerektirir, özellikle de sahne heyecanı söz konusuysa. İki kez yüksek sesle okuyun, bir kez de kronometreyle zaman tutun. Serbest konuşma yaparken, kart üzerine yazılmış anahtar kelimeler, okuduğunuz hazır bir metinden daha fazla yardımcı olur.
En sık yapılan hatalar
İçerik yerine klişeler. “Her zaman gayretli, her zaman güvenilir, değerli bir iş arkadaşı”: Bu konuşma odadaki herhangi biri için yapılmış olabilir. Odadaki herkes de tam olarak bunu hissediyor.
Kendini öven konuşma. Bazı konuşmacılar sahneyi, personel kararında kendi öngörüsünü övmek için kullanır. Günün yıldızı, istisnasız olarak terfi alan kişidir.
Şirket içi konular ve utanç verici anlar. Maaş detayları, terfi alamayan rakipler, Noel partisinden bir anekdot: hepsi tabudur. Kişiyi ekibin önünde küçük düşüren hiçbir şeyin konuşmada yeri yoktur.
İstenmeyen şaka maratonu. Mizahi bir an ortamı yumuşatır, ancak arka arkaya beş şaka, takdir törenini bir kabareye dönüştürür. Bu etkinlik bir takdir töreni olarak kalmalı, konuşmacının gösterisi olmamalıdır.
Terfi eden kişi olarak: sahte alçakgönüllülük. “Bunu herkes başarabilirdi” demek, toplanan ekibin önünde az önce açıklanan kararı değersizleştirir. Teşekkür etmek evet, kendini küçümsemek hayır.
Her iki konuşmanın da ne kadar iyi formüle edilmiş olduğunu, terfi konuşması örneklerimiz gösteriyor: bir bölüm müdürü duyuruyu yapıyor, terfi alan kişi yanıt veriyor.
eloqole ile konuşmanızı şöyle hazırlayabilirsiniz
eloqole’a kimin terfi edeceğini, kararın dayandığı iki veya üç başarıyı ve konuşmanızı hangi ortamda yapacağınızı söylersiniz. Bundan, terfi için ayrıntılı bir konuşma ortaya çıkar; isteğe bağlı olarak üst yönetimin ya da terfi alan kişinin bakış açısıyla, takım mutfağı ile balo salonu arasında uygun bir üslupta ve tam olarak bir dakikaya sığacak şekilde. Kendi adınıza yapacağınız 60 saniyelik sunum için ise, kendine özgü kuralları olan Elevator Pitch adlı ayrı bir format da mevcuttur.